Brunello di Montalcino
Brunello di Montalcino behoort tot de grote rode wijnen van Italië. Hij komt uit Toscane, rondom het historische plaatsje Montalcino, en wordt uitsluitend gemaakt van Sangiovese. Lokaal werd deze druif van oudsher Brunello genoemd.
Verwacht geen eenvoudige fruitbom. Brunello combineert kersen en ander rood fruit met frisse zuren, stevige tannines en vaak kruidige, aardse tonen. Bovendien moet de wijn jarenlang rijpen voordat hij verkocht mag worden. Goede Brunello kan daardoor niet alleen complex uit de kelder komen, maar zich ook nog jarenlang op fles ontwikkelen.
Waar komt Brunello di Montalcino vandaan?
Brunello di Montalcino komt uit de omgeving van Montalcino in het zuiden van Toscane, ongeveer 40 kilometer ten zuiden van Siena. De wijngaarden liggen verspreid over heuvels rond het historische stadje. Hier wordt Brunello uitsluitend gemaakt van Sangiovese, de belangrijkste blauwe druif van Toscane.
Het klimaat is relatief warm en droog voor Toscaanse begrippen, maar hoogte en ligging zorgen voor belangrijke lokale verschillen. De wijngaarden liggen op uiteenlopende hoogtes en hebben verschillende exposities. Daardoor rijpen de druiven niet overal op hetzelfde moment en kan de stijl per locatie verschillen.
Ook de bodems zijn gevarieerd. Kalksteen, klei, mergel, zand en verweerd gesteente komen in verschillende combinaties voor. Er bestaat daarom niet één bodemtype dat alle Brunello bepaalt.
De moderne reputatie van Brunello is nauw verbonden met de familie Biondi-Santi, die in de negentiende eeuw een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van een lang houdbare wijn van Sangiovese uit Montalcino. In 1980 behoorde Brunello di Montalcino tot de eerste Italiaanse wijnen die de DOCG-status kregen.
Benieuwd wat Sangiovese rond Montalcino kan bereiken? Ontdek de Brunello di Montalcino wijnen van wijnbeurs.
In 1980 behoorde Brunello di Montalcino tot de eerste Italiaanse wijnen die de DOCG-status kregen
Montalcino en zijn verschillende terroirs
Montalcino is compact, maar de verschillen binnen het gebied zijn aanzienlijk. Hoogte, bodem, expositie en afstand tot de Middellandse Zee beïnvloeden het microklimaat. Dat zie je terug in de stijl en ontwikkeling van de wijn.
Globaal zijn enkele verschillen te herkennen:
- Noordelijke delen: de omstandigheden zijn gemiddeld wat koeler. Wijnen kunnen hier nadruk leggen op parfum, frisse zuren en elegantie.
- Zuidelijke delen: over het algemeen warmer, waardoor Sangiovese gemakkelijk rijpheid kan opbouwen. Wijnen kunnen voller en krachtiger uitvallen.
- Hoger gelegen wijngaarden: koelere omstandigheden en grotere temperatuurverschillen tussen dag en nacht kunnen bijdragen aan frisheid en aromatische spanning.
- Lager en warmer gelegen wijngaarden: hier kan het fruit eerder rijpen en een voller karakter ontwikkelen.
- Verschillende bodems: kalksteen, mergel, klei, zand en stenige bodems komen naast elkaar voor en dragen bij aan de variatie tussen locaties.
Dit zijn geen harde stijlgrenzen. Producent, oogstjaar, wijngaardbeheer en vinificatie hebben eveneens grote invloed. Juist daarom kan het interessant zijn om Brunello's van verschillende producenten en delen van Montalcino naast elkaar te proeven.
Hoe smaakt Brunello?
Brunello combineert de kenmerkende frisheid van Sangiovese met kracht en structuur. De precieze smaak verschilt per producent en oogstjaar en verandert bovendien sterk tijdens flesrijping.
- Jonge Brunello: kers, zure kers, rode bes en pruim, vaak aangevuld met viooltjes, gedroogde kruiden en specerijen. De zuren zijn duidelijk aanwezig en de tannines kunnen stevig zijn.
- Klassieke stijl: rood fruit, kruiden en aardse tonen staan centraal, ondersteund door een stevige structuur en lange afdronk.
- Met houtrijping: Brunello moet verplicht op hout rijpen. Het type en formaat vat verschilt per producent. Hout kan nuances van ceder, tabak en specerijen toevoegen, maar hoort het karakter van Sangiovese niet te overheersen.
- Gerijpte Brunello: met flesrijping kunnen aroma's ontstaan van gedroogde kersen, tabak, leer, bosgrond, kruiden en andere hartige tonen.
- Brunello Riserva: wordt alleen in geselecteerde oogstjaren en door producenten naar eigen keuze gemaakt en moet langer rijpen voordat hij op de markt komt. De beste exemplaren combineren concentratie met complexiteit en een lang bewaarpotentieel.
Brunello of Rosso di Montalcino?
Beide wijnen komen uit Montalcino en worden van Sangiovese gemaakt, maar de regels verschillen. Brunello di Montalcino moet veel langer rijpen voordat hij verkocht mag worden. Rosso di Montalcino kan aanzienlijk jonger op de markt komen.
Rosso is daardoor vaak fruitiger en eerder toegankelijk, terwijl Brunello doorgaans meer structuur, complexiteit en bewaarpotentieel biedt. Rosso di Montalcino is een interessante keuze als je het karakter van Sangiovese uit Montalcino wilt ontdekken zonder jarenlang op de wijn te wachten.
Wat eet je bij Brunello?
De combinatie van frisse zuren, stevige tannines en uitgesproken aroma's maakt Brunello bij uitstek een wijn voor aan tafel. Stevige Toscaanse gerechten zijn een logisch uitgangspunt.
- Rundvlees: gegrilde steak, entrecote en langzaam gegaard rundvlees bieden voldoende structuur voor Brunello.
- Wild: hert, wild zwijn en rijke wildstoof passen uitstekend bij de krachtige en aardse kant van de wijn.
- Lamsvlees: geroosterd lam met rozemarijn en andere mediterrane kruiden sluit mooi aan bij Sangiovese.
- Paddenstoelen: risotto, pasta of andere gerechten met paddenstoelen werken vooral goed bij Brunello met enige flesrijping.
- Pasta met rijke saus: denk aan pappardelle met langzaam gegaard vlees of een stevige ragù.
- Gerijpte kaas: harde, smaakvolle kazen zoals Pecorino Toscano kunnen een uitstekende combinatie vormen.
Minder geschikt zijn delicate witte vis, schaal- en schelpdieren en lichte salades. De tannines en intensiteit van Brunello zullen deze gerechten snel overheersen. Ook zeer pittige gerechten met veel chili zijn meestal geen ideale combinatie.
Bij Wijnbeurs staat kwaliteit altijd voorop. Daarom worden alle wijnen blind geproefd door het proefpanel van Wijnbeurs. Alleen wijnen die overtuigen op smaak en kwaliteit verdienen een plek in het assortiment. Blind geproefd, beslist goede wijn.
Serveer- en bewaartips
Serveer Brunello di Montalcino bij ongeveer 16 tot 18 °C. Schenk hem liever iets te koel dan te warm. In het glas loopt de temperatuur vanzelf op en blijven fruit en frisheid beter in balans.
Een jonge Brunello kan baat hebben bij één tot twee uur decanteren. Zuurstof helpt de aroma's zich verder te openen. Bij oudere flessen is voorzichtigheid belangrijk. Zet de fles vooraf rechtop zodat eventueel bezinksel naar de bodem zakt en decanteer vooral wanneer je dit bezinksel van de wijn wilt scheiden.
Brunello heeft doorgaans een uitstekend bewaarpotentieel. Goede exemplaren uit sterke oogstjaren kunnen onder geschikte omstandigheden vele jaren en soms decennia ontwikkelen. Producent, oogstjaar en stijl zijn daarbij bepalend. Bewaar de flessen liggend, donker en trillingsvrij bij een constante, koele temperatuur.
Veelgestelde vragen over Brunello
Snel overzicht
- Herkomst: Montalcino in Toscane, Italië
- Druif: 100% Sangiovese
- Smaak: kers, rode bes, kruiden, specerijen en bij rijping aardse tonen
- Stijl: droog, krachtig, fris en gestructureerd
- Rijping: minimaal twee jaar op hout
- Serveren: circa 16 tot 18 °C
- Spijs: rund, lam, wild, paddenstoelen en gerijpte kaas
- Bewaren: goede Brunello kan vele jaren ontwikkelen